Từ bước ngoặt cầu Thủ Thiêm đến những trục giao thông huyết mạch như cao tốc Bắc – Nam, Tổng Công ty Xây dựng Số 1 – CTCP (CC1) đã chuyển mình từ người thợ xây cầu thành nhà đầu tư hạ tầng chiến lược, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Đánh thức những miền đất

Vào một ngày cuối năm 2005, tròn ba thập kỷ sau ngày non sông liền một dải, công trường thi công cầu Thủ Thiêm bên bờ sông Sài Gòn chính thức khởi động. Trong ký ức của những người gắn bó với thành phố thời điểm ấy, sự kiện này mang ý nghĩa vượt xa một lễ khởi công xây lắp thông thường. Bởi lẽ, sau năm 1975, dẫu diện mạo kinh tế – xã hội phía Nam đã có nhiều đổi thay, dòng sông Sài Gòn đoạn qua khu vực trung tâm vẫn mang dáng vẻ ngăn cách đôi bờ.

Bán đảo Thủ Thiêm với quy mô hơn 737ha khi ấy chỉ cách quận trung tâm chừng hơn 300m đường sông nhưng lại gần như đứng ngoài nhịp sống sôi động của phố thị. Cư dân sinh sống trên vùng đất này hằng ngày vẫn phải phụ thuộc vào những chiếc phà qua lại sớm hôm. Kinh tế địa phương tăng trưởng chậm, nguồn sống người dân chủ yếu dựa vào những công xưởng ven sông hoặc mưu sinh bằng nghề sông nước nhỏ lẻ.

Được giao trọng trách hiện thực hóa cây cầu vượt sông Sài Gòn đầu tiên thời hậu chiến, đội ngũ kỹ sư và công nhân CC1 – khi ấy là doanh nghiệp trực thuộc Bộ Xây dựng – bước vào công trường với tất cả sự tập trung và trách nhiệm cao nhất. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 1.100 tỷ đồng, đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật vô cùng nghiêm ngặt. 

Công trình sở hữu chiều dài toàn tuyến 1.250m, quy mô 6 làn xe với 5 nhịp, kết hợp cùng hệ thống cầu dẫn bốn nhánh phức tạp và một hầm chui dài 460m tại nút giao Nguyễn Hữu Cảnh phía quận Bình Thạnh (cũ).

Khi những nhịp cầu Thủ Thiêm chính thức khánh thành và thông xe vào năm 2007, một trang sử mới đã mở ra cho không gian đô thị phía Đông TP.HCM. Chiếc cầu ấy không chỉ giải tỏa áp lực giao thông đè nặng lên cầu Sài Gòn, mà thực sự trở thành chiếc đòn bẩy đánh thức một vùng đất đang ngủ yên. 

Từ một bán đảo lau sậy hoang sơ, Thủ Thiêm nhanh chóng chuyển mình thành đại đô thị hiện đại, trung tâm tài chính – thương mại tầm cỡ quốc tế được ví như “Phố Đông” của Việt Nam. Cú hích lịch sử ấy đồng thời cũng mở ra một chương mới cho chính CC1, khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật thi công cầu nhịp lớn của doanh nghiệp xây dựng Việt Nam.

Những nhịp cầu phía trước

Thực tế, bản lĩnh chinh phục những thử thách kỹ thuật khắc nghiệt của CC1 không phải là điều ngẫu nhiên, mà đã được hun đúc bền bỉ suốt chiều dài lịch sử hình thành từ năm 1979. Bước ra từ giai đoạn tái thiết sau chiến tranh khi miền Nam đối mặt với tình trạng thiếu hụt hạ tầng và năng lượng trầm trọng, CC1 đã từng in dấu chân trên khắp các đại ngàn để giải tỏa cơn “đói điện” của đất nước. 

Những công trình thủy điện thế kỷ như: Trị An, Thác Mơ, Hàm Thuận – Đa Mi, Buôn Kuốp, Buôn Tua Srah, Đăk R’Tih, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4,… chính là những trường học thực tiễn khổng lồ tôi luyện nên ý chí, kinh nghiệm tổ chức đại công trường và khả năng làm chủ các kết cấu bê tông cốt thép khối lớn cho đội ngũ cán bộ, công nhân của Tổng Công ty.

Từ nền tảng công trình năng lượng vững chắc ấy, thành công của cầu Thủ Thiêm đã tạo xung lực để CC1 tiếp tục mở rộng địa bàn, kiến tạo hàng loạt nhịp cầu huyết mạch khắp các vùng kinh tế trọng điểm. Dấu ấn thi công của CC1 liên tiếp phủ sóng qua các công trình tầm cỡ như cầu Đồng Nai mới, cầu Hóa An, cầu An Hảo – những nút giao huyết mạch phá tan điểm nghẽn lưu thông giữa TP.HCM với trung tâm công nghiệp Đồng Nai và Bình Dương (cũ). 

Về phương Nam, doanh nghiệp tiếp tục ghi danh tại các dự án cầu Ngũ Hiệp, cầu Rạch Miễu, cầu Đại Ngãi 2… góp phần nối liền mạch sống giao thương giữa vùng đồng bằng sông Cửu Long với các đô thị lớn.

Không chỉ dừng lại ở dải đất phương Nam, năng lực làm chủ kỹ thuật của CC1 đã vươn mạnh ra quy mô toàn quốc khi doanh nghiệp được tin tưởng giao phó trọng trách tại các dự án hạ tầng mang tầm vóc quốc gia ở phía Bắc. Nổi bật trong số đó, CC1 là nhà thầu đảm nhận thi công gói thầu xây dựng cầu Mễ Sở và cầu Hồng Hà thuộc Dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội. 

Đây là những hạng mục công trình trọng điểm, có quy mô kỹ thuật phức tạp và ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng trong việc khép kín mạng lưới giao thông liên vùng của Thủ đô. Việc bắc những nhịp cầu vượt sông Hồng để hoàn thiện Vành đai 4 một lần nữa khẳng định vị thế của CC1 như một cánh tay nối dài, luôn sẵn sàng có mặt tại những điểm nóng hạ tầng gai góc nhất của đất nước.

Chọn lối đi riêng

Tuy nhiên, trước yêu cầu bứt phá của hạ tầng giao thông quốc gia trong kỷ nguyên mới, CC1 hiểu rằng nếu chỉ dừng lại ở vị thế một nhà thầu xây lắp thuần túy, doanh nghiệp sẽ khó tạo ra những giá trị cộng hưởng mang tính đột phá. Sự tham gia ngày càng sâu của các doanh nghiệp nội lực vào các dự án quy mô lớn chính là chìa khóa để bảo đảm tính chủ động và bền vững cho nền kinh tế. 

Nhận thức rõ sứ mệnh đó, doanh nghiệp đã thực hiện cuộc tái cấu trúc toàn diện, từng bước chuyển dịch từ vai trò nhà thầu truyền thống sang nhà đầu tư hạ tầng chiến lược, sẵn sàng gánh vác các dự án đối tác công tư phức tạp đòi hỏi tiềm lực tài chính mạnh và năng lực quản trị rủi ro toàn diện.

Minh chứng rõ nét nhất cho bước chuyển mình mang tính lịch sử này là việc CC1 được tin tưởng lựa chọn làm nhà đầu tư triển khai hai dự án trọng điểm: cầu Cát Lái và cầu Long Hưng tại TP. Đồng Nai theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao). Đây không chỉ là bước ngoặt khẳng định sự trưởng thành vượt bậc về quy mô vốn và uy tín thương hiệu của CC1, mà còn thể hiện năng lực đồng hành cùng Nhà nước xuyên suốt toàn bộ vòng đời dự án, từ khâu chuẩn bị đầu tư, thu xếp nguồn vốn, thiết kế, thi công kỹ thuật cao cho đến bàn giao vận hành. 

Ngày 29/9 vừa qua đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Dự án thành phần 2 – Dự án đầu tư xây dựng cầu Cát Lái và Dự án đầu tư xây dựng cầu Long Hưng (cầu Đồng Nai 2) theo phương thức đối tác công tư đã chính thức khởi công, hiện thực hóa hai công trình hạ tầng chiến lược bậc nhất khu vực.

Trong bức tranh quy hoạch vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, hai cây cầu Cát Lái và Long Hưng được đánh giá là những mắt xích chiến lược kết nối trực tiếp Sân bay quốc tế Long Thành với trung tâm TP.HCM. Việc đầu tư xây dựng hai cây cầu này sẽ chấm dứt cảnh phụ thuộc hàng chục năm qua của bến phà Cát Lái, chia sẻ áp lực quá tải trầm trọng cho tuyến cao tốc hiện hữu, qua đó mở rộng không gian phát triển đô thị, logistics, công nghiệp và dịch vụ liên vùng.

Đối với CC1, việc dốc sức cho các công trình này không đơn thuần là bài toán kinh doanh tìm kiếm lợi nhuận, mà là trách nhiệm xã hội và sứ mệnh quốc gia, nhằm bảo đảm siêu dự án sân bay thế kỷ phát huy tối đa hiệu quả khai thác khi đi vào hoạt động.

Song song với việc mở rộng vai trò đầu tư, CC1 đã và đang không ngừng nâng tầm năng lực xây lắp thông qua chiến lược làm giàu nội lực bằng ngoại lực. Những cái bắt tay hợp tác với các nhà thầu quốc tế đã giúp doanh nghiệp tiếp cận và làm chủ các công nghệ tiên tiến nhất, nâng cao tiêu chuẩn môi trường và áp dụng mô hình quản lý dự án chuyên nghiệp theo chuẩn quốc tế. 

Từ nền tảng này, CC1 không chỉ góp mặt tại những đại dự án biểu tượng như: tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM, Đài Truyền hình TP.HCM… mà còn góp phần định hình diện mạo đô thị hiện đại qua nhiều công trình thương mại – dịch vụ tiêu biểu như khách sạn Rex, Majestic, Caravelle, Sheraton, Diamond Plaza, Bitexco Financial Tower… Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, những công trình này không chỉ hiện diện trong đời sống đô thị mà còn ghi dấu quá trình CC1 tham gia kiến tạo các không gian thương mại, dịch vụ và lưu trú tại những vị trí quan trọng.

Bên cạnh đó, CC1 cũng từng bước khẳng định năng lực vươn tầm khu vực với các dự án đã hiện diện tại Campuchia, tạo bàn đạp vững chắc để tiếp tục mở rộng dấu ấn xây lắp sang thị trường Lào.

Trải qua 47 năm hình thành và phát triển, hành trình của CC1 là sự phản ánh chân thực bản lĩnh và sự lớn mạnh của doanh nghiệp Việt Nam thời kỳ hội nhập. Từ nhịp cầu Thủ Thiêm đầu tiên bắc qua dòng sông Sài Gòn đánh thức một vùng đầm lầy hoang vắng của hai mươi năm trước, đến những đại công trình cầu Mễ Sở, cầu Hồng Hà và đặc biệt là cầu Cát Lái, cầu Long Hưng mở lối cho tương lai hàng không quốc tế hôm nay, CC1 vẫn đang bền bỉ nối dài những hành trình phát triển, bắc những nhịp cầu nối hiện tại kiên cường của dân tộc với một tương lai thịnh vượng và trường tồn.

Nguồn: Báo Xây dựng